GLIWICE WITAJĄ NASTĘPCĘ ŚW. PIOTRA

Wizyta Apostolska Ojca Świętego Jan Pawła II jest szczególnym dniem w długiej i bogatej historii Gliwic. Od 1992 roku Gliwice są stolicą diecezji.

Miasto położone jest nad rzeką Kłodnicą w zachodniej części Wyżyny Śląskiej, w jednym z najbardziej uprzemysłowionych regionów Europy.

Gliwice usytuowane są w centrum Europy - jednakowo stąd (w przybliżeniu) do pięciu stolic europejskich: Warszawy, Pragi, Wiednia, Bratysławy i Berlina, a do granicy czeskiej tylko 52 km. Choć leżą ponad 500 km od morza połączone są z Bałtykiem i siecią wielkich rzek i kanałów Europy Zachodniej drogą wodną poprzez Kanał Gliwicki.

Już niedługo w okolicy Gliwic krzyżować się będą dwie pierwsze polskie autostrady: A4 z Europy Zachodniej przez Zgorzelec i Medykę na Ukrainę oraz A1 z Gdańska na południe Europy. W odległości 50 km od miasta znajduje się lotnisko w Pyrzowicach, obsługujące całą aglomerację górnośląską, które z roku na rok zwiększa liczbę połączeń międzynarodowych.

Historia Gliwic sięga czasów średniowiecznych. Założył je Władysław, książę opolsko-raciborski w drugiej połowie XIII wieku. Niestety nie zachował się dokument lokacyjny miasta. Pierwsze dokumenty historyczne o Gliwicach pochodzą z 1279 roku i dotyczą kościoła parafialnego, który znajdował się w pobliżu rynku i ratusza. W XIV wieku Gliwice zostały otoczone wałem ziemnym, fosą i murami obronnymi. Wjazdu do miasta strzegły dwie bramy: Bytomska i Raciborska. Średniowieczny układ urbanistyczny Gliwic przetrwał do dnia dzisiejszego w postaci Starówki Miejskiej. Do dzisiejszych czasów przetrwały także fragmenty dawnych murów miejskich.

Historia miasta uwidacznia się w istnieniu wielu innych zabytków wśród nich warto wspomnieć najstarsze kościoły: trzynastowieczny gotycki kościół św Bartłomieja, zbudowany przez Templariuszy, przybyłych na Śląsk z Moraw; gotycki Wszystkich Świętych z poł. XV w; barokowy kościół Podwyższenia Krzyża Świętego z XVII w., w którym zatrzymał się król Jan III Sobieski w drodze na Wiedeń oraz drewniany kościół cmentarny z XV wieku, obecnie odbudowywany po konserwacji. Z innych zabytków należy także wspomnieć o czternastowiecznym Zamku Piastowskim. Nie można pominąć też rynku z ratuszem, średniowiecznymi kamieniczkami z podcieniami i fontanną z rzeźbą Neptuna.

Ciekawe jest zresztą całe Stare Miasto ze średniowiecznym układem ulic, otoczone pierścieniem Dolnych i Górnych Wałów biegnących na miejscu dawnych umocnień.

Gliwice w swych początkach były własnością jednej z linii Piastów Śląskich. Znalazło to odzwierciedlenie już w pierwszym herbie miasta składającego się z pół orła będącego symbolem linii piastowskiej. Historia Gliwic stanowi historię typowego miasta pogranicza, które przechodziło spod władzy jednego państwa pod władzę drugiego i gdzie mieszały się różne grupy narodowościowe, języki i kultury: polska, niemiecka i czeska.

Szczególnym okresem w historii Gliwic był czas rozwoju przemysłu ciężkiego, który zaważył na charakterze miasta aż po dzień dzisiejszy. To właśnie w Gliwicach, w 1796 r., zapłonął pierwszy na kontynencie piec do wytopu stali opalany koksem, dzieło szkockiego inżyniera Johna Baildona.

Historia to nie tylko zabytkowe budynki. To są również miejsca, w których nastąpiły ważne wydarzenia. Jednym z nich jest radiostacja, miejsce słynnej prowokacji gliwickiej, dokonanej 31 sierpnia 1939 r. przez służby nazistowskie.

Wielu Polaków, wygnanych po zakończeniu II Wojny Światowej ze wschodnich terenów Rzeczypospolitej, osiedliło się właśnie w Gliwicach, w miejsce wygnanej ludności niemieckiej. To przedwojenni profesorowie Politechniki Lwowskiej tworzyli pierwszą kadrę Politechniki Śląskiej i wraz z innymi stworzyli w mieście niepowtarzalną atmosferę. Dzięki nim w Gliwicach znajdują się dwa cudowne obrazy Matki Boskiej: w kościele na Osiedlu Kopernika czczony jest obraz Matki Boskiej Kochawińskiej, a w ormiańsko-katolickim kościele św Trójcy - obraz Matki Boskiej Łysieckiej, przewieziony z ormiańskiego kościoła w Łyścu pod Stanisławowem i koronowany papieskimi koronami w 1989 r.

Gliwice to miasto nauki. To nie przypadek, że z Gliwic pochodzi wiele nowoczesnych technologii i projektów wykorzystywanych nie tylko w kraju, ale i za granicą. Gliwice są drugim po Warszawie skupiskiem technicznych instytutów naukowych i naukowo-badawczych (Instytut Metali Nieżelaznych, Instytut Metalurgii Żelaza, Instytut Spawalnictwa, Instytut Przemysłu Tworzyw i Farb, Instytut Chemii Nieorganicznej, Instytut Materiałów Ogniotrwałych i gliwicki oddział Centrum Onkologii w Warszawie) oraz siedzibą Politechniki Śląskiej - jednej z największych w kraju i bardzo wysoko ocenianej uczelni technicznej, na której jedenastu wydziałach studiuje blisko 23 tysiące studentów.

W ostatnich latach miasto przeżywa okres dynamicznego rozwoju. Osiągnięto go m.in. poprzez powołanie do życia wielu przedsięwzięć i instytucji. Agencja Rozwoju Lokalnego prowadzi działania zmierzające do aktywizacji zawodowej mieszkańców i rozwoju gospodarczego miasta; utworzono tu tzw. inkubator przedsiębiorczości. Wolny Obszar Celny świadczy kompleksowe usługi logistyczne i kontynuuje wieloletnie tradycje Portu Gliwice. Specjalna Strefa Ekonomiczna utworzona została w celu stworzenia zalążków nowych, opartych o zaawansowane technologie sektorów przemysłu; na powierzchni 360 ha rozpoczęły już działalność m.in. fabryka samochodów Opel Polska, fabryka armatury sanitarnej Roca Polska, giełda produktów rolnych Agrorynek i inne. Śląskie Centrum Logistyki Transportu będzie organizować kompleksowe usługi transportowe.

Mimo istnienia wielu zakładów przemysłowych Gliwice są bardzo zielonym miastem - tereny zielone zajmują 12 % jego powierzchni. Chlubą miasta jest palmiarnia. Zgromadzono tu bardzo bogaty, jeden z największych w Polsce zbiór roślin tropikalnych.

Gliwice to także miasto kultury. Mogą poszczycić się najstarszym na Górnym Śląsku muzeum. Tu znajduje się także Teatr Muzyczny, kontynuujący tradycje Operetki Śląskiej. Organizowane corocznie w maju Gliwickie Spotkania Teatralne są znaczącym wydarzeniem w życiu kulturalnym kraju i przyciągają zespoły najlepszych teatrów. Ruiny starego teatru są miejscem o niepowtarzalnej atmosferze, jedynym tego rodzaju w kraju w opinii wielu występujących tam artystów.

Inne doroczne imprezy, jak Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej, Gliwickie Spotkania Chóralne czy festiwal muzyki religijnej Cantate Deo mają wieloletnie tradycje. Nie ma prawie tygodnia, w którym nie następowałoby otwarcie nowej wystawy organizowanej przez muzeum, bibliotekę lub prywatne galerie. Obrazu dopełniają częste koncerty i występy kabaretów oraz cykliczne imprezy w rodzaju Turnieju Jednego Wiersza, Jazz Session, czy "Boom Jazz". Z Gliwicami związało swoje losy wielu twórców i artystów. Tutaj urodził się zmarły niedawno pisarz niemiecki Horst Bienek, piewca Górnego Śląska. Tutaj tworzył Tadeusz Różewicz, wybitny dramaturg i poeta, Honorowy Obywatel Miasta Gliwice.

Wizyta Apostolska Następcy św. Piotra w Gliwicach pozostawi tutaj z pewnością głębokie duchowe znamię na następne Tysiąclecie.

Zapraszamy do mini galerii zdjęć z Gliwic.

Na podstawie:
Vademecum Pielgrzyma
Wizyta Apostolska Jana Pawła II w Gliwicach 15 czerwca 1999